SWF...

Ойрын хэдэн сард сонсогдож байгаа нэгэн сонирхолтой мэдээ/trend бол, газрын тосоор баян улсуудын засгийн газрын  мэдэл дэх investment fund – уудаас хийж байгаа томоохон хөрөнгө оруулалтууд байна.

Энэ мэдээнд бичсэнээр, дэлхийн хамгийн том санхүүгийн том санхүүгийн firm – ийн нэг болох Америк – ийн Citi, computer – ийн CPU хийх салбарт Intel – ийн дараа орох AMD, Японы Sony, Америкийн HF PE салбарын нилээн том 2 – 3 firm – үүдэд, тус бүр 4-5% ээс 9% - ийн хувьд нь хөрөнгө оруулалт хийсэн байна. Citi – ийн том хувьцааг эзэмшигч эхний хоёр газар нь, энэ мэдээний дараагаар, газрын тосны баян арабууд болж байх шиг байна...

2007 оны том M&A мэдээнээс

2007 оны хамгийн том mergers-ийн list.

10-20 тэрбум ам.доллар авхуулаад, 100 тэрбум ам.долларын үнэтэй компаниуд M&A deals дэлхий даяар явагдаж байна.

Энд, PE firm-уудын хамгийн том buyout (=худалдаж авсан) deals-ийн list. Сүүлийн 2 – 3 жилд том PE-үүдийн гарт очсон, 20-30 тэрбум ам.долларын компаниуудыг харж болно.

ABN-Amro bank худалдажгдаж байгаа $100 billions орчимын deal нь, энэ жилийн хамгинй том deal болж байх шиг байна. Мэдээнээс харвал, энэ deal – ийн M&A advisers нь Merrill, Greenhill болон Morgan, UBS, Lehman, Goldman, Rothschild гэсэн investment bank – ууд байна. Мэдээнүүдээс харвал (1, 2), амжилттай дуусвал нилээн их fee (ажлын хөлс) ч төлөгдөх нь...

Дашрамд, billion (тэрбум) ам.доллар гэдэг мөнгийн барагцааны хувьд: Монголын албан ёсны нэг жилийн GDP (хэт бүдүүвчилбэл “улсын нийт хүн/компанийн орлого) 1-2 billions ам.доллар.

Market cap – аараа (үнэт цаасны зах зээл дээрхи компаний үнэлгээ) American Airline 7 тэрбум ам.доллар, GAP ба Ford 14 тэрбум ам.доллар, Starbucks, Bestbuy, SunMicrosystems 22 тэрбум ам.доллар орчим, Dell, McDonalds 50 тэрбум ам.доллар гэж баримжаалж болно. Сонирховол FT-ийн энэ link-ээс.

Эдгээр тоонуудаас, одоо дэлхийд хир зэрэг томоохон хэмжээний компаниудын M&A activities явагдаж байгааг өнгөц гадарлаж болох юм...

(Market cap or capitalization нь тэр чигээрээ компаний “үнэ” биш ч, тодорхой баримжаа болж өгдөг тул, энд компаний үнийн баримжаанд амарчилаад хэрэглэсэн)

M&A бизнесийн одоо

IB – ийн IBD group – ийн үйл ажиллагааны нэг хэсэг нь, M&A (Merges and Acquisitions) advisory. Шууд орчуулбал, нэг компаний нөгөөгөө худалдаж авах болон хоорондоо нийлэх явдалд, санхүүгийн талаас нь зөвлөгөө өгөх бизнес. Энд, их бага хэмжээгээр (хувьцаа, бусад үнэт цаасыг нь худалдаж авах замаар) хөрөнгө оруулалт хийх явдал ч хамрагдана, бас компани хоорондын явдал ч биш, улс ч аль нэг үйлчилүүлэгч нь байж болно. Зөвлөгөө хийнэ гэдэг нь, санхүүгийн тооцоо/зөвлөгөө/үйлчилгээ, уг компаний нягтлан бодох, хууль зүй болон бизнес үйл ажиллагааны байдлыг нягтлан шалгах (due diligence), тэрэн дээр үндэслэж ирээдүйд яаж ажиллаж, ямар үр ашигтай ажллиа бололцоотой вэ гэсэн талд шинжилгээ хийн, эдгээрийг бүхэлд нь хамарсан анализийн үндсэн дээр эцсийн үнийг тогтооно, M&A process – ийг дуусах хүртэл нь үзүүлэх үйлчилгээг хэлнэ. Энэ явцад шаарлагатай бол, усанд төрлийн жишээ нь нягтлан бодохын болон хуулийн firm – үүд бас business consulting firm – үүдийг хөлсөлж, цугтаа ажиллах тохиолдол ч цөөнгүй.

Одоо мэдээгээр санхүүгийн ертөнцийн хувьд subprime холбоотой хар мэдээгээр дүүрэн байгаа ч, M&A business – ийн хувьд бол маш active байгаа нь, ер нь бизнесийн хувьд peak – дээ ирж байгаа гэж бичигдэж байна. IB – ийн firm – үүдийн төрөл бүрийн бизнесийг хөндлөнгөөс нь дүгнэж, ранклаж мэдээлдэг Thomson-ийн league table гэж байдаг. 2007 оны 3-р улиралын эцэс дэх M&A league table-ийн мэдээ сонирховол энэ active байдлыг харж болохоос гадна, санхүүгийн ертөнц дахь PE – ийн (“худалдан авах”) power – ийг ажиглаж болно – энэ 9 сард дэлхий дахь нийт M&A activity-ийн 25% нь, АНУ – д бол 35% нь, PE – тэй холбогдож байгаа гэсэн байна. M&A бизнесийн одоогын дүр зураг иймэрхүү байна.

Internet 100 Mbps...

Өчигдөрхөнөөс гэртээ интернет тавиулав. Японд шилэн кабелийн интернет үйлчилгээнүүд их хямдраад, хэдэн жилийн өмнө mainstream байсан ADSL – ээс бараг ялгаагүй үнэтэй болчихсон юм банйа.

NTT – ийн B FLET’S гэж үйлчилгээ, сарын 40 ам.доллар орчимд, хурд нь 100 Mbps (second – д 100 сая bit). ADSL 10Mbps, монгол дахь dial-up 50Kbps орчим болхоор, ADSL – ээс 10 дахин хурдан, монголын dial up – аас 2000 дахин хурдан болж таарах нь.

Баасан гарагын орой night – д Токиогийн “6 мод” дүүрэгт хуучины найзтайгаа жаахан шар айраг ууж хууч хөөрөв. Тэнд монголчууд орцгоодог 1-2 тогтсон bar – тай болсон юм уу даа, очих бүрт таних болон танихгүй монголчуудтай тааралддаг болж...

Ikea

7 сараас хойш өөрийн орон гэргүй, улс дамнаж хэсэг нүүдэлсэний эцэст өнгөрсөн амралтаар өөрийн оромжтой болж, Токиод саяахан нээгдсэн Ikea – ийн дэлгүүрээс тавьлга цуглуулав. Ерөнхийдөө барааны төрөл болон үнийн хувьд америктай ойрхон санагдав. Нэг авууштай тал нь, галт тэрэгний буудлаас их ойрхон (minami – funabashi алхаад 3 минут). Америкт бол хотын төвөөс машинаар 40 минут явдаг байсан...

Ikea ч япончуудын сэтгэлд их хүрч байгаа болтой, баахан л хүн. Ikea ерөнхийдөө Starbucks Apple мэт шиг “cut brand” маягын firm болхоор, Япончуудад нилээн тохирох нь аргагүй санагдав... Бизнес талаас нь Ikea – г сонирховол, business week – д дээхэн гарсан энэ article сонирхолтой санагдаж магадгүй. Бараануудых нь содон нэрний зарим нь, Норвегийн хотууд, цэцэг ургамал мэтээс гаралтай юм байна.

IB industry – ийн “Хар Цагаан”

Өнөөдөр IB Industry – ийн “Хар болон Цагаан” талын тухай, энд тэндэхийн news – ээс эвлүүлээд товчхон.

Америкийн business, finance чиглэл сонирхсон оюутанууд, IB болон бусад холбогдох турлийн finance career хөөхийг зорих хандлага их байдаг, мөн тэдгээр ажлаас олж болох мөнгөн бус benefit – ийн тухай, өмнө хэд хэдэн удаа дурьдсан.  (Жишээ нь  1, 2, 3) Wall Street – ийн ажилчид, ердийн цалингынхаа дээрээс жилийн эцэст авдаг fat bonus – ийн хэмжээ, 2006 онд дунджаар 137’000 ам.доллар орчим байсан болтой (source энд). TOP IB – ийн нэг болох Goldman – ийн өнгөрсөн жилийн бонус, нэг хүн дунджаар 622’000 ам.доллар ноогдсон  news гарж хүмүүсийг цочирдуулсан явдал ч саяхан гарсан. Ийм “цагаан” талыг нь зөвхөн харвал, IB industry дэхь career нь их attractive харагдаж болно.

Эсэргээрээ, “Хар” тал нь нэг их хүмүүст мэдэгддэггүй байж магадгүй. Олон цагийн нойр хоолгүй ажил, их pressure and stress ... Түүний дээрээс санхүүгийн зах зээлд болон ерөнхий эдийн засгийн уруу байдал, өөрийн ажил амьдралд шууд нөлөөлнө. 8 сард NY – д байхад шинж тэмдэг нь ил гарч эхэлсэн sub-prime-ийн асуудал, IB industry – д мэдэгдэхүйц нөлөөгөө үзүүлээд эхэллээ. Гэнэтийн томоохон ажилаас халалт (massive layoff) ид үргэлжилж байна. Lehman 2000, Morgan 600, Bear Stearns 550, UBS 1500 in IB, Credit Suisse 320 in IB халах тухай зарлагдаад байна. Энд link хийсэн мэдээнээс харвал, Wall Street – ийн нэг хүн ажилгүй болоход Manhattan – ийн restaurant болон shop мэтийн 2 хүн ажилгүй болдог юм байх. Америкийн хамгийн том financial firm болох Citi, улиралын ашиг нь 60% буурна гэж зарласаныг харахад, энд ч нилээн ажил халалт гарж ирэх байх. Мэдээж зөвхөн NY – оор зогсохгүй, Лондон болон Токио, Хонг – Конг гэсэн томоохон Financial centers – д энэ явдал үргэлжил байна.

Саяхан сонссон дам сургаар (хэрэв үнэн бол), нэгэн IB – ийн Токио оффисд энэ зун MBA төгсөж шинээр орсон нэг залууг, Токиод ажилд орсоноос нь гуравхан хоногийн дараа ажилаас нь халсан юм байх. Мань залуу US – ийн Top 15 MBA төгсөөд, NY – д сар training хийгээд Токиодоо буцаж ирсэний дараах явдал. Адилхан зүйл, өөрийн биед ч тохиолдож болох болхоор, энэ industry career – ийн хувьд хичнээн эрсдэлтэйг мэдэж болно... Японы томоохон firm – үүдэд шинээр авсан ажилтаныг хэдэн хоногт байтугай, жилийн дотор халах ч нилээн ховор тохиолдол тооцогдох байх.

Ойрын хэдэн долоо хоногийн мэдээнээс тоймолвол, иймэрхүү дүр зурагтай харагдаж байна...

Licensing exam

“Үнэт цаас эрхлэх ажилтан” – ий шалгалтыг өгөж зохих байгууллагад нь firm – ээрээ дамжуулж бүртгүүлэн, энэ чиглэлийн ажил эрхлэх хууль ёсны эрхтэй болов. IBD – ийн ажил эрхлэхийн тулд заавал, энэ эрхийг авах ёстой.

Шалгалт нь, санхүүгийн үндсэн ойлголтуудаас гадна, үнэт цаасны худалдааны хууль болон хувьцаат компаний хууль мэт, хууль эрх зүйн чухал ойлголтуудыг хүртэл хамарсан. Амралтын 2 хоногоо бүтэн зарцуулж бэлдэхэд, арай гэж амжсан шахуу, хамрах хүрээ өргөнтэй шалгалт юм байна. Америкт ижил төрлийн certificate/exam – ийг series 7, 63 мэт нэрлэдэг санагдаж байна.

Баасан гарагт ажилынхаан analyst, associate – уудтай welcome party. Investment bank – д дээд сургууль төгсөж дөнгөж орсон банкируудыг analyst гэдэг, 3-4 жил ажилаад дэвших юм уу эсвэл MBA төгсөөд ажиллаж эхэлсэн банкирууд associate title – тэй. Ерөнхийдөө analyst and associate нь IB – ийн пирамидын хамгийн доор хамтдаа “жаргал зовлонгоо хуваалцдаг” болхоор, хоорондоо гайгүй эвтэй бүлэг. Нэг долоо хоног иймэрхүү “хэцүү” дууслаа.

Last chapter of MBA life blog

Америк дахь MBA оюутаны амьрал дуусаж, шинээр corporate амьдрал эхэлсэн тул, MBA life blog – ийн бичлэгийг ерөнхийд нь дуусгавар болгохоор боллоо. Цаашид хаяадаа сард нэг хоёр удаа товч пост хийж магадгүй байх.

Blog – оор зочилж сонирхсон, урам өгсөн бүх хүмүүст баярлалаа.

巨大投資銀行 Bulge Bracket (下)

Номын хоёрдох хэсэг 巨大投資銀行 Bulge Bracket (下) – ийг дуусгав. 90 – ээд оны “bubble хагарах” үе- ээс 2000 оны дараах үе хүртэлх японы санхүүгийн ертөнцийн зарим гол үйл явдалыг холбогдуулж бичсэн нь сонирхолтой санагдав. Номын эхэн хэсэг үл ялиг мэргэжлийн хэллэгтэй болхоор уншихад түвэгтэй ч, төгсгөл рүүгээ гол дүр K – ийн үзэл бодол, амьдралын зорилго гэсэн талуудыг хөндөнгөө үйл явдалыг өнгөрүүлсэн нь их дажгүй.

K залуудаа японы мега банкнаас гарч, америкийн IB – д олон жил career хөөн нилээн чухал өндөрлөгт хүрсэн ч, эцэстээ хэцүү байдалд орсон японыхоо банк санхүүгийн ертөнцийг хөл дээр нь босгох mission – д хөтлөгдөн, дампуурах шахаж буй японы банк руу CEO – оор буцаж байгаагаар ном дуусна...

Leaving NYC and US

NY – ийг орхиж, Токио руу хүлгийн жолоог эргүүллээ.

NY – д сүүлийн орой Grand Central доторх Micheal Jordan’s Steak House – д сайхан мах идэж, Meat Packing District – д нэг хоёр club шагайж өөрсдийгөө үдэцгээв.

Links added

Added few interesting "unusual" links.

NYT Dealbook tracks news and events on IB, PE, HF and VC industries. Daily updated.

DealMaven is a specialized company that offers financial analysis training for wall street firms. Its blog has a few good posts on finance careers and MBA admission as well. The portal also has nice links on its blogroll.

WallStreetOasis, formerly iBankingOasis, is entertaining portal for those students interested in IB/finance careers. Monkey Business must have inspired those characters like oasis and monkey on the portal.

Vault is a career guide company. Its forum is interesting. They also publish introductory level career guides - example 1, 2.

Copy – гадаадад ажиллаж амьдрах...

Гадаадад гарж удаан ажиллаж амьдрах, ямар ч хэлбэрээр байсан гэсэн, амар зүйл биш. Энэ тухай Даяар Монгол – д гарсан дажгүй товч бичлэг нүдэнд өртсөнийг энд copy – длоо:

http://dayarmongol.origo.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=1159&Itemid=1

энэнтэй холбоотой өөр нэг нийтлэл – Ядуу орнуудаас хөгжилтэй өрнууд руу “нүүдэлсэн” migrant (цагаачид) – уудын энэ global trend – ийн тухай, өчигдөрхөн AP – гээс гаргасан нийтлэл:

http://ca.news.yahoo.com/s/capress/070819/business/immigration_1

Migrant – ууд гадаадаас эх орондоо үлдсэн гэрийхэн рүүгээ явуулдаг мөнгө нь, том хэмжээний underground economy (“далд эдийн засаг”) болоод байгаа юм байх. Жишээ нь манай хөрш Tajikstan – ийн migrant – уудын гадаадаас явуулдаг мөнгө нь 1 тэрбум ам.доллар илүүтэй бөгөөд , улсынхаа албан ёсны GDP (дотоодын нийт бүтээгдэхүүн) – ийг даваад гарчихсан гэнэ. Albania – ийн хүн амийн 1/3 нь гадагш гарчихсан гэнэ үү. Нийтлэлийн төгсгөлд, Bosnia – ийн нэгэн өвгөн эмгэн 2, “гадаадаас хүү минь мөнгө явуулдаггүй байсан бол, бид үхнэ” гэх хэлсэнээр дуусгасан нь, их бодит санагдлаа...

NY – д шиврээ бороотой үл ялиг ялыг сэрүүхэн, зуны төгсгөлийн шин тэмдэг орж байх шиг байна...

巨大投資銀行 Bulge Bracket (上)

NY руу нисэх замд гарчиглаж эхэлсэн 巨大投資銀行 Bulge Bracket (上) – ийг уншиж дуусгав. 80 – онд японы нэгэн банкнаас 37 настайдаа америкийн IB – руу дамжиж, америк болон японд томоохонд deal – үүдэд оролцож явсан гол дүр K – ээр дамжуулж, 80 оны үеийн японы санхүүгийн зах зээл дээрх америкинй IB – уудын үйл ажилагааг түүхчилж өгүүлсэн ном.

IB – ийн M&A, corporate finance – ээр зогсохгүй, sales&trading – arbitrage trading үйл ажиллагааны тухай ч дажгүй танилцуулсан санагдсан. Бас нилээн technical (мэргэжлийн) хэсэг ч мэр сэр орсон нь, илүү сонирхолтой болгосон санагдлаа.

Bulge Bracket гэдэг нь, хамгийн том нэр хүндтэй IB – уудыг нэрлэдэг (албан ёсны бус) хэллэг: http://en.wikipedia.org/wiki/Bulge_bracket

Met, Guggenheim

Өнөөдөр Manhattan – ийн Upper East (Central park – ийн зүүн хэсэг) зүглэж, Met буюу The Metropolitan Museum of Art, бас үзэх юм ихтэй дажгүй газар санагдлаа. Guggenhein гоё architecture – тай, бас чамин цэвэрхэн museum санагдлаа.

Гэтэл Manhattan – ийн “өөр хэсэгт” – Wall Street – ийн санхүүгийн ертөнцөнд өнгөрсөн хэд хоногт volatility (үнийн өөрчлөлт) огцом ихсэж, 2002 оноос хойш үргэлжилсэн bull market удахгүй төгсөж магадгүй гэсэн “ айдас мэр сэр илрэн” Wall Street – тэй холбогдох хүмүүсийн хувьд нилээн стресс ихтэй хоногууд болж өнгөрч байна. Энэ байдал хир удаан үргэлжилж, ямар байдлаар дуусах юм, бүү мэд...

NYC

New York City – д ирлээ.  Буудлын цонхоор, Manhattan аралын баруунаар урсах Hudson river болон Manhattan – ийн урд үзүүрийн Wall Street орчим харагдаж байна. Энэ удаа сар орчим энд байх нь.